29 Temmuz 2015 Çarşamba

Sıcak Yaz Günleri İçin Beslenme Önerileri

“SICAK DEĞİL DE NEM ÇOK!”

 “ESMİYOR!”

Bu günlerde havalar aşırı sıcak. Bu sıcaklar hepimizi ruhsal ve bedensel olarak olumsuz etkileyebilir. Aman dikkat! Sıcaklardan olumsuz etkilenmemek için neler yapmalıyız, nasıl beslenmeliyiz?

Sıcak günlerde en önemli tehlike su kaybı. Terleme ile vücuttan atılan su, normal günlere oranla kat kat fazla. Bu sebeple sıvı ihtiyacımızı karşılamak çok önemli. Su kaybının yanında terlemeyle mineral kaybı da yaşayabiliriz. Ayrıca metabolizmamız sıcak havalara ayak uydurmaya çalışırken yorulabilir, kan dolaşımımız yavaşlayabilir. Bu sıcak günleri daha iyi geçirebilmek için önerilerime bi' göz atın derim :)
  • Öncelikle sıvı kaybını dengelemek, hücrelerimizi canlı tutmak adına günde 2-2,5 litre su tüketmeliyiz. Çocuk ve yaşlılarda su konusuna özellikle dikkat etmekte fayda var. Su kaybı onları daha çok etkilemekte. Onları su içmeye teşvik edin.
  • Terlemeyle atılan mineral kaybını karşılamak için eğer böbrek hastalığı veya tansiyon problemimiz yoksa maden suyu/soda tercih edilebilir. Ferahlatıcı olması için içine limon dilimi, nane yaprağı ilave edebilirsiniz.
  • İçecek tüketiminin arttığı bu günlerde bazı konulara özellikle dikkat etmek gerekir. Örneğin çay ve kahve kafein içerir ve diüretiktir yani vücuttan su atılımına sebep olan içeceklerdir. Bu yüzden çay kahve tüketimimizi azaltmakta fayda var. İçecek tercihinizi ayran, şekersiz veya az şekerli limonata, süt, maden suyu gibi içeceklerden yana kullanın. Asitli meşrubatlar veya hazır meyve suları şeker içeriği nedeniyle fazla kalori almanıza, sahte doygunluklara sebep olacaktır. Bu da kilo alımına yol açabilir. Bunlar dışında az şekerli soğuk meyve kompostoları iyi biri serinleticidir, aklınızda olsun.
  • Kahvaltıları atlamayın. Ağır yağlı peynirler yerine az yağlı olanları tercih edin, yumurtanızı kızartmak yerine haşlanmış olarak tüketin.
  • Öğünlerinizde bol sebze tüketmeye gayret edin. Özellikle salatalık su içeriği yüksek sebzelerdendir ve yaz günlerinde iyi bir seçenektir. Salata, sebze yemeği, soğuk zeytinyağlılar yaz günleri için idealdir. Ancak kızartma olarak tüketmeyin.
  • Et tüketiminde her zaman olduğu gibi yine yağ konusunda dikkatli olmanızda fayda var. Et, tavuk ve balığın yağsız kısımlarını ızgara, haşlama, fırın veya buğulama olarak tüketebilirsiniz.
  • Hem ferahlatıcı hem besleyici olacağı için öğünlerinizde yoğurda daha fazla yer verin. Cacık veya ayran olarak tüketirseniz sıvı ihtiyacınızı da karşılamaya yardımcı olursunuz.
  • Su içeriği yüksek meyveleri tercih edin. Karpuz, kavun, şeftali bu meyvelerin başında gelmektedir. Ara öğünlerinizde lezzetli bir serinletici olarak yer verebilirsiniz. Hem vitamin mineral ihtiyacınızı karşılar hem de sıvı alımını desteklemiş olursunuz.
  • Tatlı olarak dondurmayı tercih edin. Dondurma, kalsiyum içeriği sayesinde en sağlıklı seçim olacaktır. Haftada 2 kez 1 porsiyon süt grubu bir besin yerine 2 top tüketebilirsiniz. Ağır şerbetli tatlılardan uzak durun. Çocuklarınıza kendi hazırladığınız meyveli yoğurtları dondurarak sağlıklı bir tatlı seçeneği oluşturabilirsiniz.
  • Alkol tüketiyorsak bu günlerde sınırlamakta fayda var. Sandığımızın aksine alkol; vücudumuzun sıvı kaybını karşılamaz, aksine arttırır. Alkollü içeceklerin serinletici etkisine kanıp suyu ihmal etmeyin. Karşılığında yine bol su içerek ihtiyacınızı karşılayın.
  • Sıcak havalarda bir diğer konu gıda zehirlenmeleri. Bunun önüne geçmek için özellikle açıkta satılan yiyeceklere dikkat edin. Peynir, süt, yoğurt, yumurta, et gibi ürünleri mutlaka buzdolabında uygun koşullarda saklayın ve uygun sıcaklıklarda tüketin. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiye aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz. http://diyetisyenburcuada.blogspot.com.tr/2014/11/guvenli-beslenme-icin-5-anahtar.html
Sağlıcakla kalın
Burcu ADA
Beslenme ve Diyet Uzmanı

15 Temmuz 2015 Çarşamba

Bayram ve Bayram Sonrasında Beslenme

    BAYRAM ve BAYRAM SONRASI BESLENME
       Bayram geldi, hoş geldi! Sağlıklı yaşamak, sağlıklı beslenmek hayat boyu olmalı, yaşam tarzı haline gelmelidir diyoruz ama bazı özel günler bu yaşam tarzının dışına çıkmamıza neden olabiliyor. Zengin kültürümüz, misafirperverliğimiz ve biraz da damak tadımıza düşkünlüğümüz ülkemizde bayramları ve özel günleri 'kaçamak' fırsatı haline getirebiliyor. Ramazan Bayram'ı nam-ı diğer 'Şeker Bayramı' da bu kaçamaklara en müsait bayramımız. Bir de sevdiklerimizle bir araya gelince, kurulan sofralar daha da zenginleşiyor, tüketimimiz artabiliyor. Bizde yasak yok! Ancak tüketilen besinlerin türleri ve miktarları önemli. Ramazan süresince oruç nedeni ile yavaşlayan metabolizmamız, kilo almaya daha müsait. Korkmayın, doğru adımlarla metabolizmamızı yeniden hızlandırabilir, bayramda ve sonrasında kilo alımının önüne geçebiliriz.
     Öncelikle bayramı bir yeme fırsatı olarak değil sevdiklerimizle vakit geçirme, bir arada olmak için bir vesile olarak görmeliyiz. Bayramımızı yemek yiyerek değil daha çok akrabalarımız ve arkadaşlarımızla keyifli vakit geçirerek değerlendirmeliyiz. Sağlıklı, mutlu bir bayram geçirmeniz dileğiyle...

SAĞLIKLI BİR BAYRAM İÇİN TEMEL ADIMLAR
  • Kahvaltı yapın! Kahvaltı yapmadan güne başlarsak diğer öğünlerde iştahımızı kontrol etmek zorlaşabilir ve almamız gerekenin fazlasını tüketebiliriz. Ayrıca Ramazan boyunca yavaşlayan metabolizmamız öğünlerde aşırı yükleme yaptığımız zaman kilo almaya biraz daha müsait hale geliyor. O yüzden günün en önemli öğünü olan kahvaltıyı atlamamak gerekiyor. Aynı zamanda kahvaltının geç saatlerde yapılması da bir hata. Çünkü kahvaltı geç saatlerde olursa diğer öğün saatleri de gecikiyor veya öğünler atlanabiliyor. Bu da kilo alımına uygun bir ortam oluşturuyor. Kahvaltı, güne dinç başlamanızı ve kendinizi iyi hissetmenizi sağlar. Peynir, yumurta, zeytin veya ceviz, tam buğday ekmeği ve bol sebzeden oluşan bir kahvaltı örüntüsü vücudumuzun ihitiyaçlarını karşılamakla beraber metabolizmanın çalışmasını da hızlandırıyor.
  • Bol su için! Vücudumuzun çalışabilmesi için en önemlı yakıt su. Özellikle Ramazanda su tüketimi azaldığı için metabolizmamız yavaşladı, hücrelerimiz susuz kaldı. Yaz mevsiminde terleme ile atılan su miktarı da normale göre fazla. Bu nedenle vücudumuzun daha çok suya ihtiyacı var. Su aynı zamanda tokluk kontrolünde de büyük yardımcı. Yemeklerden önce içeceğiniz bir bardak su, öğünde aşırıya kaçmanızı önlüyor. Yavaşlayan metabolizmamızı yeniden hızlandırmak, sindirim sistemimizin ve diğer organlarımızın düzgün çalışmasını sağlamak ve hücrelerimizi canlandımak için günde en az 10 bardak su tüketmemiz gerekiyor.
  • Öğünlerinizde sağlıklı tabaklar oluşturun! Dengeli ve yeterli beslenmek ana kuralınız olsun. Gün içinde her besin grubundan ayrı ayrı tüketmeye çalışın. Tek yönlü beslenmek vücudunuzun ihtiyaçlarını eksik bırakmak demektir. Öğünlerinizde bu ilkeyi alışkanlık haline getirin. Tabağınızdaki et/tavuk/balık veya bakliyat protein ihtiyacınızı, bulgur/makarna/ekmek gibi tahıl ürünleri karbonhidrat ihtiyacınızı, sebze yemekleri/salata vitamin ve lif ihtiyacınızı, yoğurt/ayran/cacık protein ve kalsiyum ihtiyacınızı karşılar. Öğünlerinizi oluştururken bu dengeyi sağlamaya gayret edin. Ancak denge kadar miktar da önemli. İhtiyacımızdan fazla tüketmek kilo almanıza sebep olacaktır. Aynı zamanda yağ tüketimini azaltmak için kızartma, kavurma gibi yöntemler yerine yemeklerinizi daha çok fırın, haşlama, ızgara, çiğden pişirme gibi yöntemlerle hazırlayın. Bayramlarda özellikle tatlı tüketmeye meyilli olacağımız için öğünlerinizdeki miktarları birazcık kısabilir, hafif yemekleri tercih edebilirsiniz.
  • Öğün aralarında meyvelere yer verin! Metabolizmamızı yeniden canlandırmak için meyveler gerçek bir kurtarıcı. Vitamin, mineral ve lif ihtiyacımızı karşılamakla beraber tok kalmamıza da yardımcı olurlar. Meyveleri iyi yıkamak şartıyla kabuğu ile tüketmek sindirim sistemimize oldukça faydalı. Ayrıca meyveler, tatlılara ve abur cubura yönelmemizi de önlüyor. Yaz meyveleri, lezzetleri sayesinde özellikle bayramda tatlıdan uzak durmak için kurtarıcı olacaktır.
  • Bayramların en büyük zorluğu tatlılar! Yukarıda yazılan temel maddeleri uygularsak tatlıya düşkünlüğümüz de azalacaktır. Tatlı tüketiminin kontrolünde miktar ve çeşit çok önemli. Az şekerle yapılmış sütlü tatlılar, dondurma veya meyve tatlıları masum taraftalar. Şerbetli ve hamurlu tatlılar ise kalori açısından tehlikeli. Kendimiz için sağlıklı olanı seçmek bizim elimizde. Bayram ziyaretlerine dikkat! Gittiğimiz her yerde ikramları kabul edersek kiloların önünü açmış oluruz. Bu konuda da günlük tatlı tüketimimizi aşmamak için karşı tarafı kırmadan, kibarca reddetmek veya tadımlık tüketmek daha iyi olacaktır. Sütlü tatlılar için günlük süt hakkınızdan, meyve tatlıları için de ara öğünde tüketeceğiniz meyvelerden tükettiğiniz porsiyonu düşmeyi unutmayın. Şerbetli tatlılarda tadımlık miktarların ötesine geçmemeye gayret edin.
  • Fiziksel aktivitenizi artırın! Sağlıklı beslenme ile beraber egzersiz, kilo vermenin ve korumanın en güzel yöntemi. Bayram ziyaretlerine yürüyerek gitmek bir alternatiftir. Günlük yapılacak 30-45 dakikalık egzersizler yavaşlayan metabolizmanızı hızlandıracak, kilonuzun vücudunuza düzgün dağılmasını sağlayacaktır. Bayram sonrası için; yürüyüş ve yüzme yaz mevsiminde ideal egzersiz yöntemleridir. Açık havada yapacağınız bu akiviteler bedeninizle beraber ruhunuzu da canlandıracaktır.
  • İçecek tüketimine dikkat! Bayramda tatlı tüketimimiz normale göre artacağı için şekerli içeceklerden kaçınmalıyız. Sindirim fonksiyonlarının düzenli çalışmasına yardımcı olmak adına günde 1 bardak kefir içebilisiniz. Şekerli ve gazlı içecekler yerine su, ev yapımı şekersiz limonata tercih edebilirsiniz. Aynı zamanda çay kahve tüketimine dikkat! Vücudumuz oruç süresince yeterince susuz kaldığı için, vücuttan su attıran bu içeceklere bir sınılama getirmekte fayda var. Kahve tüketimi günde 2 fincanı, çay ise 4 bardağı geçmemeli. Bunlar yerine ıhlamur, kekik, rezene, yeşilçay gibi bitki çaylarını tercih edebilirsiniz. Üstelik günde 2 fincan yeşil çay tüketimi metabolizmanızın hızlanmasına yardımcı olacakır.
  • Diyabet, hipertansiyon gibi metabolik bir hastalığınız varsa beslenmenize daha çok dikkat etmeniz gerekir. Diyabetli bireyler bayramda tatlandırıcı ile yapılmış sütlü tatlıları tercih edebilir. Hipertansiyon veya kalp hastalığınız varsa tuza ve et tüketimine dikkat etmelisiniz. Katı yağ ile yapılmış yiyecekleri tüketmemelisiniz. Et tüketilecekse, yine mikar konusuna dikkat ederek yağsız kısımlarından ızgara, fırın veya haşlama yöntemleri ile pişirilerek tüketilebilir.
  • Bayramda çocukların şeker tüketimine dikkat! Bayram sebebi ile her yer şeker, çikolata ve tatlılarla doldu. Büyükler kendileri kadar çocuklarına da bu konuda dikkat etmeleri gerekir. Çok sık ve fazla miktarda şeker tüketimi çocuklarınızın yalancı tokluk yaşamasına ve ana öğünlerde alması gereken besinleri reddetmesine sebep olur. Bu nedenle önce temel öğünler sağlanmalı daha sonrasında tatlı yemesine izin verilmelidir. İzin verilen miktar ve tatlının türü de oldukça önemli. Tatlı seçeneği olarak şekerleme veya çikolata yerine sütlü tatlıları ve meyveleri sunabilirsiniz. Hem dengeli beslenmeleri hem de ağız ve diş sağlıklarını korumaları için bu konuda özenli olunmalıdır.


Burcu ADA
Beslenme ve Diyet Uzmanı