17 Ekim 2017 Salı

Sonbaharda Beslenme

Mevsim geçişlerinde meydana gelen olumsuz etkileri gidermek için sonbaharda beslenmemizde nelere dikkat etmeliyiz?
Mevsim geçişlerinde, özellikle yazdan kışa geçerken soğuk algınlığı, solunum yolu enfeksiyonları gibi hastalıklara yakalanma riskimiz artmaktadır. Bu dönemde renkli beslenerek her çeşit vitamin ve mineralden faydalanıp bağışıklık sistemimizi güçlendirebiliriz
Sonbaharda nasıl bir beslenme programı uygulamalıyız?
Akdeniz tipi beslenme dediğimiz daha çok sebze daha az doymuş yağ içeren bir beslenme programı uygulanmalıdır. Güne kahvaltı ile başlamak çok önemli. Gece boyu düşen kan şekerimizi dengelemek ve metabolizmamızı çalıştırmak için tam buğday ekmeği, yumurta, yağsız peynir, zeytin, ceviz ve bol yeşillikten oluşan bir kahvaltı en iyi örnektir. Günün devamında enerjimizin düşmemesi için taze meyve ve çiğ badem, fındık gibi sağlıklı atıştırmalıklar ile ara öğün yapılmalıdır. Ana öğünlerde kızartma veya kavurma yöntemleriyle pişirilmiş yemeklerden kaçınılmalıdır. Haftada 1 -2 gün yağsız kırmızı et, 2 gün balık, 2 gün kuru bakliyat tüketilmelidir. Her öğünde salata veya yemek olarak sebzelere yer verilmelidir. Ağır soslar, katı yağlar yorgunluğu arttıran, sindirimi zorlaştıran besinlerdir, tüketilmemelidir.
Sıvı tüketimimiz nasıl olmalı?
Sağlıklı çalışan bir metabolizma için günlük sıvı tüketimimiz kilo başına 30 ml olmalıdır. Örneğin 70 kg ağırlığındaki bir birey 2100 ml yani en az 2 litre sıvı tüketmelidir. Havalar soğudukça, terleme azalacağı için sıvı gereksinimi azalmış gibi hissetsek de (susamada azalma) tüketimimiz günlük ihtiyacımızın altında kalmamalıdır. Sıvı tüketiminde miktar kadar alınan sıvı çeşidi de önemlidir. Şekerli ve asitli içecekler yerine su, yeşil çay, adaçayı gibi bitki çayları ve süt, ayran tercih edilmelidir.  Siyah çay ve kahve tüketimi günlük almamız gereken sıvı ihtiyacını karşılamamaktadır. Aksine diüretik yani idrara çıkarma etkisi vardır. Bu nedenle çay kahve tüketiminde aşırıya kaçılmamalı ve alınan kafeini dengelemek için yeteri kadar su içilmelidir.
Bu dönemde hangi vitaminlerden ne kadar tüketmemiz gerekir?
Kışa girerken hastalıklardan korunmak ve bağışıklık sistemimizi güçlendirmek için A, E, C vitaminlerini ve beraberinde çinko ve selenyum minerallerini içeren antioksidan besinleri günlük beslenmemize yerleştirmemiz gerekir.
A vitamini ihtiyacı haftada 2 kez balık, her gün 1 yumurta, 2 bardak süt, havuç, yeşilbiber gibi sebzeler ve mandalina, portakal gibi meyveler ile karşılanabilir.
E vitamini ve selenyum fındık, ceviz, badem gibi yağlı tohumlar, soya yağı ve buğdayda bulunur. Günde 10 adet çiğ fındık veya badem, 2 adet ceviz ve tam tahıllı ekmek tüketerek ihtiyacımızı karşılayabiliriz.
C vitamini yeşil sebzeler, turunçgillerde bolca bulunur.
Çinko ise en çok ceviz balık ve kırmızı ette bulunur.
Sonbahar-kış döneminde mutfağımızdan eksik etmememiz gereken besinler nelerdir?

Yeşil sebzeler (ıspanak, pazı, tere, roka, maydanoz vb.), yeşilbiber, balkabağı, mandalina, portakal, kivi, kefir, yumurta, balık, zencefil mutlaka düzenli olarak sofralarınızda yer alsın. Böylece bağışıklık sistemimiz güçlü ve metabolizmamız hızlı kalacaktır.

22 Kasım 2016 Salı

Çürüksüz Dişler İçin Doğru Beslenme!

  Yaşamın devamı için beslenme ihtiyacının karşılanmasında, ağız ve diş sağlığı önemli bir yere sahiptir. Ağız sağlığı ve diş yapısı beslenmeden etkilenmekte, beslenme yetersizliği hastalıklarının çoğu ağızda belirti vermektedir. Doğru beslenme kuralları; sadece fiziksel ve bilişsel sağlığa olumlu etkileri için değil ağız ve diş sağlığı için de geçerlidir.
  Ağızda görülebilen en önemli sağlık sorunlarından biri diş çürükleridir. Çürükler enfeksiyon ve ağrılara neden olarak tıbbi ve aynı zamanda sosyoekonomik yönden de önemli sorunlara neden olmaktadır.
  Diş çürüklerinin tek bir nedeni olmamakla birlikte, önemli bir etkeni de beslenmedir. Karbonhidrat tüketimi çürükler için her zaman risk faktörüdür. Karbonhidratlar ağızda bakteriler tarafından enerji kaynağı olarak kullanılırlar ve fermantasyon sonucu ağız PH düzeyini düşüren asit oluştururlar. Bu nedenle çürük oluşumunda diyetteki karbonhidratlar kritik rol oynamaktadır. Ancak her karbonhidrat dişler için aynı etkiyi göstermemektedir. Diş sağlığı için karbonhidratlar istenen ve istenmeyen olarak sınıflandırılmaktadır. İstenen karbonhidratlar, tam tahıl ürünleri, meyve ve sebzelerin bileşenindeki, sütün bileşenindeki karbonhidratlardır. İstenmeyen karbonhidratlar ise besine sonradan eklenen, kendi yapısında olmayanlardır. Örneğin şeker, şekerleme, şekerli içecekler, tatlılar vb... Sporcu içecekleri, enerji içecekleri, asitli diğer içecekler ve şekerli meyve suları da dişlerde mineral yıkımına sebep olarak çürük oluşumuna uygun ortam hazırlamaktadırlar. Karbonhidratlar, plakların olmadığı ağız boşluğunda asit oluşturmadığı için; iyi bir ağız hijyeni, beslenme, tükürük salınımını uyarma ve florun uygun kullanımı çürüklere karşı korunmada önemli faktörlerdir.
  Dişin asit ve çürüklere direnci için, dişin gelişimi süresince yeterli mineralizasyon olmalıdır. A, C, D vitaminlerinin, kalsiyum, fosfor, flor minerallerinin anne karnındaki ilk haftalardan, 12-13 yaşlarına kadar dişin sert dokularının şekillenme süresince önemli etkisi bulunmaktadır.
  Süt, yoğurt ve peynirin dişler için koruyucu etkisi bulunmaktadır. Özellikle peynir, düşük karbonhidrat, yüksek kalsiyum ve fosfor içeriği ile koruyucu etki gösterir. Peynir, güçlü tadı ile tükürük salınımını uyarıcı etkiye sahiptir. Tükürük, ağızdaki bakterileri temizler ve asidik ortamı nötralize ederek dişleri çürüklere karşı korur.
  Flor diş çürüklerinden korunmada önemli bir elementtir. Doğal olarak içme sularında bulunur. Deniz ürünleri ve çay da flor için iyi bir kaynaktır. Diş macunlarında bulunan flor da çürüğe karşı koruyucu etki oluşturmaktadır. Bazı durumlarda diş hekimi kontrolünde flor preparatları, flor jelleri veya gargaraları kullanımı önerilebilir ancak fazla alınması florozise neden olacağından mutlaka diş hekimine başvurularak kullanılmalıdır.
  Şekersiz sakız çiğnemenin de diş sağlığı ve çürükleri önlemede yararlı olduğu bildirilmektedir. Yemekten sonra sakız çiğnemek tükürük akışının uyarılmasına ve bu yolla plak PH'sının asidik düzeyden nötr düzeye çıkmasına yardımcı olur. Bu sayede plakların asitten zarar görüp çürümesini önler. Şekersiz sakızlar, yemekten sonra 5 dakika içinde alınmalı ve 10-20 dk. süreyle çiğnenmelidir. Bağımlılık riski, çene eklem lezyonları, çiğneme kas hipertrofileri gibi nedenlerden dolayı sakız çiğneme 20 dakikadan fazla sürmemelidir.

Diş çürüklerinin önlenmesi için beslenmemizde dikkat etmemiz gerekenler:
  • Dişlere yapışan çikolata, gofret, pasta, kurabiye, şekerleme, meşrubat hazır meyve suları tüketilmemeli, tüketim sıklığını azaltılmalıdır. Bu yiyecekler yendikten-içildikten sonra dişler fırçalanmalıdır.
  • Karbonhidratlar iyi kaynaklardan alınmalıdır. Yulaf, bulgur, kuru baklagiller, şeker eklenmemiş tahıl gevrekleri, makarna iyi kaynaklardır.
  • Kalsiyum tüketimi desteklenmelidir. Süt, yoğurt, peynir tüketimi artırılmalıdır.
  • Çocuklara şeker veya tatlandırıcı içeren sütler yerine sade veya yağsız süt içirilmelidir.
  • Vücudumuzun ihtiyacı kadar su içilmelidir, susuzluk tükürük salınımının azalmasına neden olur ve çürük oluşumuna uygun ortam hazırlar.
  • Sporcular, antrenmanlardan sonra asit içeren enerji veya sporcu içecekleri yerine süt tüketerek diş çürüklerinin önüne geçebilirler.
  • Yemeklerden sonra dişler fırçalanmalıdır.
  • Sert kabuklu yiyecekler dişlerle kırılmamalıdır.
Diyetisyen Burcu ADA


29 Temmuz 2015 Çarşamba

Sıcak Yaz Günleri İçin Beslenme Önerileri

“SICAK DEĞİL DE NEM ÇOK!”

 “ESMİYOR!”

Bu günlerde havalar aşırı sıcak. Bu sıcaklar hepimizi ruhsal ve bedensel olarak olumsuz etkileyebilir. Aman dikkat! Sıcaklardan olumsuz etkilenmemek için neler yapmalıyız, nasıl beslenmeliyiz?

Sıcak günlerde en önemli tehlike su kaybı. Terleme ile vücuttan atılan su, normal günlere oranla kat kat fazla. Bu sebeple sıvı ihtiyacımızı karşılamak çok önemli. Su kaybının yanında terlemeyle mineral kaybı da yaşayabiliriz. Ayrıca metabolizmamız sıcak havalara ayak uydurmaya çalışırken yorulabilir, kan dolaşımımız yavaşlayabilir. Bu sıcak günleri daha iyi geçirebilmek için önerilerime bi' göz atın derim :)
  • Öncelikle sıvı kaybını dengelemek, hücrelerimizi canlı tutmak adına günde 2-2,5 litre su tüketmeliyiz. Çocuk ve yaşlılarda su konusuna özellikle dikkat etmekte fayda var. Su kaybı onları daha çok etkilemekte. Onları su içmeye teşvik edin.
  • Terlemeyle atılan mineral kaybını karşılamak için eğer böbrek hastalığı veya tansiyon problemimiz yoksa maden suyu/soda tercih edilebilir. Ferahlatıcı olması için içine limon dilimi, nane yaprağı ilave edebilirsiniz.
  • İçecek tüketiminin arttığı bu günlerde bazı konulara özellikle dikkat etmek gerekir. Örneğin çay ve kahve kafein içerir ve diüretiktir yani vücuttan su atılımına sebep olan içeceklerdir. Bu yüzden çay kahve tüketimimizi azaltmakta fayda var. İçecek tercihinizi ayran, şekersiz veya az şekerli limonata, süt, maden suyu gibi içeceklerden yana kullanın. Asitli meşrubatlar veya hazır meyve suları şeker içeriği nedeniyle fazla kalori almanıza, sahte doygunluklara sebep olacaktır. Bu da kilo alımına yol açabilir. Bunlar dışında az şekerli soğuk meyve kompostoları iyi biri serinleticidir, aklınızda olsun.
  • Kahvaltıları atlamayın. Ağır yağlı peynirler yerine az yağlı olanları tercih edin, yumurtanızı kızartmak yerine haşlanmış olarak tüketin.
  • Öğünlerinizde bol sebze tüketmeye gayret edin. Özellikle salatalık su içeriği yüksek sebzelerdendir ve yaz günlerinde iyi bir seçenektir. Salata, sebze yemeği, soğuk zeytinyağlılar yaz günleri için idealdir. Ancak kızartma olarak tüketmeyin.
  • Et tüketiminde her zaman olduğu gibi yine yağ konusunda dikkatli olmanızda fayda var. Et, tavuk ve balığın yağsız kısımlarını ızgara, haşlama, fırın veya buğulama olarak tüketebilirsiniz.
  • Hem ferahlatıcı hem besleyici olacağı için öğünlerinizde yoğurda daha fazla yer verin. Cacık veya ayran olarak tüketirseniz sıvı ihtiyacınızı da karşılamaya yardımcı olursunuz.
  • Su içeriği yüksek meyveleri tercih edin. Karpuz, kavun, şeftali bu meyvelerin başında gelmektedir. Ara öğünlerinizde lezzetli bir serinletici olarak yer verebilirsiniz. Hem vitamin mineral ihtiyacınızı karşılar hem de sıvı alımını desteklemiş olursunuz.
  • Tatlı olarak dondurmayı tercih edin. Dondurma, kalsiyum içeriği sayesinde en sağlıklı seçim olacaktır. Haftada 2 kez 1 porsiyon süt grubu bir besin yerine 2 top tüketebilirsiniz. Ağır şerbetli tatlılardan uzak durun. Çocuklarınıza kendi hazırladığınız meyveli yoğurtları dondurarak sağlıklı bir tatlı seçeneği oluşturabilirsiniz.
  • Alkol tüketiyorsak bu günlerde sınırlamakta fayda var. Sandığımızın aksine alkol; vücudumuzun sıvı kaybını karşılamaz, aksine arttırır. Alkollü içeceklerin serinletici etkisine kanıp suyu ihmal etmeyin. Karşılığında yine bol su içerek ihtiyacınızı karşılayın.
  • Sıcak havalarda bir diğer konu gıda zehirlenmeleri. Bunun önüne geçmek için özellikle açıkta satılan yiyeceklere dikkat edin. Peynir, süt, yoğurt, yumurta, et gibi ürünleri mutlaka buzdolabında uygun koşullarda saklayın ve uygun sıcaklıklarda tüketin. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiye aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz. http://diyetisyenburcuada.blogspot.com.tr/2014/11/guvenli-beslenme-icin-5-anahtar.html
Sağlıcakla kalın
Burcu ADA
Beslenme ve Diyet Uzmanı

15 Temmuz 2015 Çarşamba

Bayram ve Bayram Sonrasında Beslenme

    BAYRAM ve BAYRAM SONRASI BESLENME
       Bayram geldi, hoş geldi! Sağlıklı yaşamak, sağlıklı beslenmek hayat boyu olmalı, yaşam tarzı haline gelmelidir diyoruz ama bazı özel günler bu yaşam tarzının dışına çıkmamıza neden olabiliyor. Zengin kültürümüz, misafirperverliğimiz ve biraz da damak tadımıza düşkünlüğümüz ülkemizde bayramları ve özel günleri 'kaçamak' fırsatı haline getirebiliyor. Ramazan Bayram'ı nam-ı diğer 'Şeker Bayramı' da bu kaçamaklara en müsait bayramımız. Bir de sevdiklerimizle bir araya gelince, kurulan sofralar daha da zenginleşiyor, tüketimimiz artabiliyor. Bizde yasak yok! Ancak tüketilen besinlerin türleri ve miktarları önemli. Ramazan süresince oruç nedeni ile yavaşlayan metabolizmamız, kilo almaya daha müsait. Korkmayın, doğru adımlarla metabolizmamızı yeniden hızlandırabilir, bayramda ve sonrasında kilo alımının önüne geçebiliriz.
     Öncelikle bayramı bir yeme fırsatı olarak değil sevdiklerimizle vakit geçirme, bir arada olmak için bir vesile olarak görmeliyiz. Bayramımızı yemek yiyerek değil daha çok akrabalarımız ve arkadaşlarımızla keyifli vakit geçirerek değerlendirmeliyiz. Sağlıklı, mutlu bir bayram geçirmeniz dileğiyle...

SAĞLIKLI BİR BAYRAM İÇİN TEMEL ADIMLAR
  • Kahvaltı yapın! Kahvaltı yapmadan güne başlarsak diğer öğünlerde iştahımızı kontrol etmek zorlaşabilir ve almamız gerekenin fazlasını tüketebiliriz. Ayrıca Ramazan boyunca yavaşlayan metabolizmamız öğünlerde aşırı yükleme yaptığımız zaman kilo almaya biraz daha müsait hale geliyor. O yüzden günün en önemli öğünü olan kahvaltıyı atlamamak gerekiyor. Aynı zamanda kahvaltının geç saatlerde yapılması da bir hata. Çünkü kahvaltı geç saatlerde olursa diğer öğün saatleri de gecikiyor veya öğünler atlanabiliyor. Bu da kilo alımına uygun bir ortam oluşturuyor. Kahvaltı, güne dinç başlamanızı ve kendinizi iyi hissetmenizi sağlar. Peynir, yumurta, zeytin veya ceviz, tam buğday ekmeği ve bol sebzeden oluşan bir kahvaltı örüntüsü vücudumuzun ihitiyaçlarını karşılamakla beraber metabolizmanın çalışmasını da hızlandırıyor.
  • Bol su için! Vücudumuzun çalışabilmesi için en önemlı yakıt su. Özellikle Ramazanda su tüketimi azaldığı için metabolizmamız yavaşladı, hücrelerimiz susuz kaldı. Yaz mevsiminde terleme ile atılan su miktarı da normale göre fazla. Bu nedenle vücudumuzun daha çok suya ihtiyacı var. Su aynı zamanda tokluk kontrolünde de büyük yardımcı. Yemeklerden önce içeceğiniz bir bardak su, öğünde aşırıya kaçmanızı önlüyor. Yavaşlayan metabolizmamızı yeniden hızlandırmak, sindirim sistemimizin ve diğer organlarımızın düzgün çalışmasını sağlamak ve hücrelerimizi canlandımak için günde en az 10 bardak su tüketmemiz gerekiyor.
  • Öğünlerinizde sağlıklı tabaklar oluşturun! Dengeli ve yeterli beslenmek ana kuralınız olsun. Gün içinde her besin grubundan ayrı ayrı tüketmeye çalışın. Tek yönlü beslenmek vücudunuzun ihtiyaçlarını eksik bırakmak demektir. Öğünlerinizde bu ilkeyi alışkanlık haline getirin. Tabağınızdaki et/tavuk/balık veya bakliyat protein ihtiyacınızı, bulgur/makarna/ekmek gibi tahıl ürünleri karbonhidrat ihtiyacınızı, sebze yemekleri/salata vitamin ve lif ihtiyacınızı, yoğurt/ayran/cacık protein ve kalsiyum ihtiyacınızı karşılar. Öğünlerinizi oluştururken bu dengeyi sağlamaya gayret edin. Ancak denge kadar miktar da önemli. İhtiyacımızdan fazla tüketmek kilo almanıza sebep olacaktır. Aynı zamanda yağ tüketimini azaltmak için kızartma, kavurma gibi yöntemler yerine yemeklerinizi daha çok fırın, haşlama, ızgara, çiğden pişirme gibi yöntemlerle hazırlayın. Bayramlarda özellikle tatlı tüketmeye meyilli olacağımız için öğünlerinizdeki miktarları birazcık kısabilir, hafif yemekleri tercih edebilirsiniz.
  • Öğün aralarında meyvelere yer verin! Metabolizmamızı yeniden canlandırmak için meyveler gerçek bir kurtarıcı. Vitamin, mineral ve lif ihtiyacımızı karşılamakla beraber tok kalmamıza da yardımcı olurlar. Meyveleri iyi yıkamak şartıyla kabuğu ile tüketmek sindirim sistemimize oldukça faydalı. Ayrıca meyveler, tatlılara ve abur cubura yönelmemizi de önlüyor. Yaz meyveleri, lezzetleri sayesinde özellikle bayramda tatlıdan uzak durmak için kurtarıcı olacaktır.
  • Bayramların en büyük zorluğu tatlılar! Yukarıda yazılan temel maddeleri uygularsak tatlıya düşkünlüğümüz de azalacaktır. Tatlı tüketiminin kontrolünde miktar ve çeşit çok önemli. Az şekerle yapılmış sütlü tatlılar, dondurma veya meyve tatlıları masum taraftalar. Şerbetli ve hamurlu tatlılar ise kalori açısından tehlikeli. Kendimiz için sağlıklı olanı seçmek bizim elimizde. Bayram ziyaretlerine dikkat! Gittiğimiz her yerde ikramları kabul edersek kiloların önünü açmış oluruz. Bu konuda da günlük tatlı tüketimimizi aşmamak için karşı tarafı kırmadan, kibarca reddetmek veya tadımlık tüketmek daha iyi olacaktır. Sütlü tatlılar için günlük süt hakkınızdan, meyve tatlıları için de ara öğünde tüketeceğiniz meyvelerden tükettiğiniz porsiyonu düşmeyi unutmayın. Şerbetli tatlılarda tadımlık miktarların ötesine geçmemeye gayret edin.
  • Fiziksel aktivitenizi artırın! Sağlıklı beslenme ile beraber egzersiz, kilo vermenin ve korumanın en güzel yöntemi. Bayram ziyaretlerine yürüyerek gitmek bir alternatiftir. Günlük yapılacak 30-45 dakikalık egzersizler yavaşlayan metabolizmanızı hızlandıracak, kilonuzun vücudunuza düzgün dağılmasını sağlayacaktır. Bayram sonrası için; yürüyüş ve yüzme yaz mevsiminde ideal egzersiz yöntemleridir. Açık havada yapacağınız bu akiviteler bedeninizle beraber ruhunuzu da canlandıracaktır.
  • İçecek tüketimine dikkat! Bayramda tatlı tüketimimiz normale göre artacağı için şekerli içeceklerden kaçınmalıyız. Sindirim fonksiyonlarının düzenli çalışmasına yardımcı olmak adına günde 1 bardak kefir içebilisiniz. Şekerli ve gazlı içecekler yerine su, ev yapımı şekersiz limonata tercih edebilirsiniz. Aynı zamanda çay kahve tüketimine dikkat! Vücudumuz oruç süresince yeterince susuz kaldığı için, vücuttan su attıran bu içeceklere bir sınılama getirmekte fayda var. Kahve tüketimi günde 2 fincanı, çay ise 4 bardağı geçmemeli. Bunlar yerine ıhlamur, kekik, rezene, yeşilçay gibi bitki çaylarını tercih edebilirsiniz. Üstelik günde 2 fincan yeşil çay tüketimi metabolizmanızın hızlanmasına yardımcı olacakır.
  • Diyabet, hipertansiyon gibi metabolik bir hastalığınız varsa beslenmenize daha çok dikkat etmeniz gerekir. Diyabetli bireyler bayramda tatlandırıcı ile yapılmış sütlü tatlıları tercih edebilir. Hipertansiyon veya kalp hastalığınız varsa tuza ve et tüketimine dikkat etmelisiniz. Katı yağ ile yapılmış yiyecekleri tüketmemelisiniz. Et tüketilecekse, yine mikar konusuna dikkat ederek yağsız kısımlarından ızgara, fırın veya haşlama yöntemleri ile pişirilerek tüketilebilir.
  • Bayramda çocukların şeker tüketimine dikkat! Bayram sebebi ile her yer şeker, çikolata ve tatlılarla doldu. Büyükler kendileri kadar çocuklarına da bu konuda dikkat etmeleri gerekir. Çok sık ve fazla miktarda şeker tüketimi çocuklarınızın yalancı tokluk yaşamasına ve ana öğünlerde alması gereken besinleri reddetmesine sebep olur. Bu nedenle önce temel öğünler sağlanmalı daha sonrasında tatlı yemesine izin verilmelidir. İzin verilen miktar ve tatlının türü de oldukça önemli. Tatlı seçeneği olarak şekerleme veya çikolata yerine sütlü tatlıları ve meyveleri sunabilirsiniz. Hem dengeli beslenmeleri hem de ağız ve diş sağlıklarını korumaları için bu konuda özenli olunmalıdır.


Burcu ADA
Beslenme ve Diyet Uzmanı

11 Kasım 2014 Salı

Güvenli Beslenme İçin 5 Anahtar!

Merhaba!

     Sizlere güvenli beslenmenin yollarından bahsetmek istiyorum. Güvenli gıda nedir? Bizim için tehlikeler ve riskler nelerdir? Neden güvenli beslenme?  
    
    Güvenli gıda besin değerini kaybetmemiş, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik açıdan temiz olan, bozulmamış gıda maddesidir. Gıdalar üretimden soframıza gelene kadar pek çok aşamadan geçerler. Bu aşamalarda gıdaların yapısında değişiklikler meydana gelebileceği gibi gıdalar hijyen açısından da risk altındadırlar. Peki nedir besin güvenliğini ve hijyenini tehlikeye atan faktörler?

  1. Fiziksel Tehlikeler: Besin olmayan yabancı maddeler bu grupta yer alır. Taş, cam parçaları, kıl, tüy, toprak vb. maddeler...
  2. Kimyasal Tehlikeler: Besini sakladığımız kaplarda oluşan çözünme sonucu besine karışan metaller, zirai ilaçlar, iyi durulanmayan ekipmandan bulaşan deterjanlar, besin ambalajlarında kullanılan plastikler örnek verilebilir.
  3. Biyolojik Tehlikeler: Besinin bileşiminde doğal olarak bulunan zehirli maddeler (yeşillenmiş ve filizlenmiş patates, zehirli bal, bazı mantar türleri vb. ), besinlere bulaşan ve uygun koşullarda saklanmaması, hijyenik koşulların yeterince sağlanamaması nedeniyle hızla üreyen mikroorganizmalar (küfler, parazitler, virüsler, bakteriler) besinler için biyolojik tehlikelerdir.
     Bu tehlikeler arasında besinlerimizi en çok etkileyen ve gıda güvenliğini tehdit eden faktör biyolojik tehlikelerdir. Besinler bize ulaşmadan önce bu tehlikeler maruz kalabilirler. Bulaşma (kontaminasyon) yolları: toz, toprak, haşere, kemirgen ve diğer hayvanlar, su, et, yumurta,süt ve ürünleri vb. potansiyel riskli besinler, çöpler ve insanlardır. 
    Kontamine olmayan gıdayı temin etmiş olsak bile besinleri pekala biz de kontamine edebiliriz. 
Besinler bize ulaştıktan sonra da;
  • Vücudumuzdaki yaralardan
  • Saçlarımızdan
  • Ellerimizden,
  • Araç-gereçlerden,
  • Doğrama tahtalardan,
  • Mutfak tezgahlardan,
  • Mutfakta kullanılan bez ve süngerlerden,
  • Giysilerimizden,
  • Öksürme, hapşırmadan kaynaklanan damlacıklardan ,
  • Bakteri bulaşmış yada potansiyel riskli besinlerden sızan sıvılarla temas etmiş olan her türlü yüzeylerden kontamine olabilirler.
Bu bulaşmalardan korunmak ve güvenli beslenmek için size Dünya Sağlık Örgütü'nün hazırlamış olduğu posteri takdim edeceğim. Poster oldukça açıklayıcı, ben çok beğendim. Fotoğrafta çok okunaklı olmadığı için size doğrudan aktardım:


1.TEMİZLİĞE ÖNEM VERİN: 
Neden: Toprakta, suda, hayvanlarda ve insanlarda pek çok tehlikeli mikrop bulunur. Bu mikroplar eller, temizlik bezleri ve özellikle de doğrama tahtası gibi mutfak aletleriyle taşınır; biz farkına bile varmadan yiyeceklerimize bulaşıp, gıda kaynaklı zehirlenmelere ve hastalıklara neden olur.

  • Yemek yapmaya başlamadan önce de, yemek hazırlarken de ellerinizi sık sık yıkayın.
  • Tuvaletten çıktıktan sonra ellerinizi mutlaka yıkayın.
  • Yemek hazırlarken kullandığınız aletleri ve tezgahı temizleyerek mikroplardan arındırın.
  • Mutfağınızı ve yiyeceklerinizi zararlı böcek, haşere ve diğer hayvanlardan koruyun.
2.PİŞMİŞ VE ÇİĞ GIDALARI AYRI TUTUN:
Neden: Özellikle et, kümes hayvanları, deniz ürünleri gibi çiğ gıdalar ve bunların sularında tehlikeli mikroplar olabilir. Bu tehlikeli mikroplar yemek hazırlama ya da saklama esnasında diğer gıdalara da bulaşabilirler.
  • Et, tavuk, balık gibi çiğ yiyecekleri diğer gıdalarla temas ettirmeyin.
  • Bıçaklar, doğrama tahtaları gibi mutfak aletlerini çiğ yiyeceklerde kullandıysanız, başka yiyeceklerde kullanmayın.
  • Yenmeye hazır gıdaların çiğ gıdalarla temasını engellemek için kapalı uygun kaplarda saklayın.
3.İYİCE PİŞİRİN:
Neden: Doğru pişirerek yiyeceklerdeki tehlikeli mikropların hemen hepsini yok edebiliriz. Yapılan araştırmalar 70C 'ye kadar ısıtılan gıdaların yenmesinin güvenli olduğunu göstermektedir. Özellikle kıyma, rosto, iri kemikli et parçaları ve bütün tavuk pişirilirken buna dikkat gösterin.
  • Özellikle et, tavuk, yumurta ve balık gibi gıdaları iyice pişirin.
  • Çorba ve sulu yemeklerin tamamen piştiğinden emin olana dek kaynatın (70˚C). Et ve tavuğun suyu kanlı değil, berrak olmalıdır. En iyisi termometre kullanmaktır.
  • Pişmiş yemeği tekrar ısıtırken tamamen ısınmasına dikkat edin.
4.YİYECEKLERİNİZİ DOĞRU ISIDA SAKLAYIN:
Neden:Oda ısısında bırakılan yiyeceklerde mikroplar hızla ürer. 5˚C'den soğukta ve 60˚C'den sıcakta ise mikroplar üremez ya da üremesi yavaşlar. Ancak bazı tehlikeli mikroplar 5˚C'den soğukta bile üreyebilir.
  • Pişmiş yemekleri oda ısısında 2 saatten fazla bırakmayın.
  • Tüm pişmiş ve bozulabilir yiyecekleri hemen buzdolabına koyun (Buzdolabının içi 5˚C'den soğuk olmalıdır).
  • Pişmiş yemekler tabağa koyana dek sıcak tutulmalıdır (60˚C'nin üzerinde).
  • Yiyecekleri buzdolabında bile olsa uzun süre saklamayın.
  • Donmuş gıdaları oda ısısında bekleterek çözmeyin.
5.TEMİZ SU, TEMİZ MALZEME KULLANIN:
Neden: Su ve buz dahil, ham mamüllere tehlikeli mikroplar ve kimyasal maddeler bulaşmış olabilir. Hasarlı ve yumuşamış yiyeceklerde zehirli kimyasallar oluşabilir. Çiğ malzemeyi özenle seçmek ya da sadece yıkamak ve soymak gibi basit önlemler tehlikeyi en aza indirir.
  • Temiz su kullanın.
  • Ezik, çürük olmayan taze gıdaları seçin.
  • Pastörize süt gibi, mikrop arındırma işlemlerinden geçmiş gıdaları seçin.
  • Çiğ yenilecek sebze ve meyveleri iyice yıkayın.
  • Son kullanma tarihi geçen gıdaları yemeyin.
   Mutfağımızda uygulayacağınız basit önlemlerle tehlikeli hastalıkların önüne geçmek mümkün. Sizler de bu anahtarlardan yola çıkarak kendi mutfağınızda hijyeninizi koruyabilir, güvenli beslenebilirsiniz.


Sağlıklı günler dilerim! :)
Burcu Ada

5 Ağustos 2014 Salı

Merhaba !

 

Ben kimim?

   Burcu Ada, 1991 Mersin'de doğumluyum. Ege Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nden 2013'te mezun oldum. Mezuniyetimin hemen ardından Bursa'da Dünyagöz Hastanesi-Dünyadiyabet Polikliniği ve Medicalpark Hastanelerinde görev yaptım. 4 yıl hastane tecrübesinin ardından şu anda Natal Klinik'te danışan kabulüne başlamış bulunmaktayım.

  Buraya, size faydalı olabileceğini düşündüğüm, sağlıklı beslenmeye dair bilgiler paylaşmak için geldim. İnandığım bir şey var: "Bilgi ve sevgi paylaştıkça çoğalır." Ne güzel ki çağımız buna müthiş olanaklar sağlıyor.


  Yaşamayı seviyorum, sağlıklı olmayı seviyorum, "yemek için değil yaşamak için yemeliyim" diyorsanız buyurun! Burada birbirimizden alacağımız çok şey var. :)




Sevgiyle&Sağlıkla kalın.
Burcu ADA