11 Kasım 2014 Salı

Güvenli Beslenme İçin 5 Anahtar!

Merhaba!

     Sizlere güvenli beslenmenin yollarından bahsetmek istiyorum. Güvenli gıda nedir? Bizim için tehlikeler ve riskler nelerdir? Neden güvenli beslenme?  
    
    Güvenli gıda besin değerini kaybetmemiş, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik açıdan temiz olan, bozulmamış gıda maddesidir. Gıdalar üretimden soframıza gelene kadar pek çok aşamadan geçerler. Bu aşamalarda gıdaların yapısında değişiklikler meydana gelebileceği gibi gıdalar hijyen açısından da risk altındadırlar. Peki nedir besin güvenliğini ve hijyenini tehlikeye atan faktörler?

  1. Fiziksel Tehlikeler: Besin olmayan yabancı maddeler bu grupta yer alır. Taş, cam parçaları, kıl, tüy, toprak vb. maddeler...
  2. Kimyasal Tehlikeler: Besini sakladığımız kaplarda oluşan çözünme sonucu besine karışan metaller, zirai ilaçlar, iyi durulanmayan ekipmandan bulaşan deterjanlar, besin ambalajlarında kullanılan plastikler örnek verilebilir.
  3. Biyolojik Tehlikeler: Besinin bileşiminde doğal olarak bulunan zehirli maddeler (yeşillenmiş ve filizlenmiş patates, zehirli bal, bazı mantar türleri vb. ), besinlere bulaşan ve uygun koşullarda saklanmaması, hijyenik koşulların yeterince sağlanamaması nedeniyle hızla üreyen mikroorganizmalar (küfler, parazitler, virüsler, bakteriler) besinler için biyolojik tehlikelerdir.
     Bu tehlikeler arasında besinlerimizi en çok etkileyen ve gıda güvenliğini tehdit eden faktör biyolojik tehlikelerdir. Besinler bize ulaşmadan önce bu tehlikeler maruz kalabilirler. Bulaşma (kontaminasyon) yolları: toz, toprak, haşere, kemirgen ve diğer hayvanlar, su, et, yumurta,süt ve ürünleri vb. potansiyel riskli besinler, çöpler ve insanlardır. 
    Kontamine olmayan gıdayı temin etmiş olsak bile besinleri pekala biz de kontamine edebiliriz. 
Besinler bize ulaştıktan sonra da;
  • Vücudumuzdaki yaralardan
  • Saçlarımızdan
  • Ellerimizden,
  • Araç-gereçlerden,
  • Doğrama tahtalardan,
  • Mutfak tezgahlardan,
  • Mutfakta kullanılan bez ve süngerlerden,
  • Giysilerimizden,
  • Öksürme, hapşırmadan kaynaklanan damlacıklardan ,
  • Bakteri bulaşmış yada potansiyel riskli besinlerden sızan sıvılarla temas etmiş olan her türlü yüzeylerden kontamine olabilirler.
Bu bulaşmalardan korunmak ve güvenli beslenmek için size Dünya Sağlık Örgütü'nün hazırlamış olduğu posteri takdim edeceğim. Poster oldukça açıklayıcı, ben çok beğendim. Fotoğrafta çok okunaklı olmadığı için size doğrudan aktardım:


1.TEMİZLİĞE ÖNEM VERİN: 
Neden: Toprakta, suda, hayvanlarda ve insanlarda pek çok tehlikeli mikrop bulunur. Bu mikroplar eller, temizlik bezleri ve özellikle de doğrama tahtası gibi mutfak aletleriyle taşınır; biz farkına bile varmadan yiyeceklerimize bulaşıp, gıda kaynaklı zehirlenmelere ve hastalıklara neden olur.

  • Yemek yapmaya başlamadan önce de, yemek hazırlarken de ellerinizi sık sık yıkayın.
  • Tuvaletten çıktıktan sonra ellerinizi mutlaka yıkayın.
  • Yemek hazırlarken kullandığınız aletleri ve tezgahı temizleyerek mikroplardan arındırın.
  • Mutfağınızı ve yiyeceklerinizi zararlı böcek, haşere ve diğer hayvanlardan koruyun.
2.PİŞMİŞ VE ÇİĞ GIDALARI AYRI TUTUN:
Neden: Özellikle et, kümes hayvanları, deniz ürünleri gibi çiğ gıdalar ve bunların sularında tehlikeli mikroplar olabilir. Bu tehlikeli mikroplar yemek hazırlama ya da saklama esnasında diğer gıdalara da bulaşabilirler.
  • Et, tavuk, balık gibi çiğ yiyecekleri diğer gıdalarla temas ettirmeyin.
  • Bıçaklar, doğrama tahtaları gibi mutfak aletlerini çiğ yiyeceklerde kullandıysanız, başka yiyeceklerde kullanmayın.
  • Yenmeye hazır gıdaların çiğ gıdalarla temasını engellemek için kapalı uygun kaplarda saklayın.
3.İYİCE PİŞİRİN:
Neden: Doğru pişirerek yiyeceklerdeki tehlikeli mikropların hemen hepsini yok edebiliriz. Yapılan araştırmalar 70C 'ye kadar ısıtılan gıdaların yenmesinin güvenli olduğunu göstermektedir. Özellikle kıyma, rosto, iri kemikli et parçaları ve bütün tavuk pişirilirken buna dikkat gösterin.
  • Özellikle et, tavuk, yumurta ve balık gibi gıdaları iyice pişirin.
  • Çorba ve sulu yemeklerin tamamen piştiğinden emin olana dek kaynatın (70˚C). Et ve tavuğun suyu kanlı değil, berrak olmalıdır. En iyisi termometre kullanmaktır.
  • Pişmiş yemeği tekrar ısıtırken tamamen ısınmasına dikkat edin.
4.YİYECEKLERİNİZİ DOĞRU ISIDA SAKLAYIN:
Neden:Oda ısısında bırakılan yiyeceklerde mikroplar hızla ürer. 5˚C'den soğukta ve 60˚C'den sıcakta ise mikroplar üremez ya da üremesi yavaşlar. Ancak bazı tehlikeli mikroplar 5˚C'den soğukta bile üreyebilir.
  • Pişmiş yemekleri oda ısısında 2 saatten fazla bırakmayın.
  • Tüm pişmiş ve bozulabilir yiyecekleri hemen buzdolabına koyun (Buzdolabının içi 5˚C'den soğuk olmalıdır).
  • Pişmiş yemekler tabağa koyana dek sıcak tutulmalıdır (60˚C'nin üzerinde).
  • Yiyecekleri buzdolabında bile olsa uzun süre saklamayın.
  • Donmuş gıdaları oda ısısında bekleterek çözmeyin.
5.TEMİZ SU, TEMİZ MALZEME KULLANIN:
Neden: Su ve buz dahil, ham mamüllere tehlikeli mikroplar ve kimyasal maddeler bulaşmış olabilir. Hasarlı ve yumuşamış yiyeceklerde zehirli kimyasallar oluşabilir. Çiğ malzemeyi özenle seçmek ya da sadece yıkamak ve soymak gibi basit önlemler tehlikeyi en aza indirir.
  • Temiz su kullanın.
  • Ezik, çürük olmayan taze gıdaları seçin.
  • Pastörize süt gibi, mikrop arındırma işlemlerinden geçmiş gıdaları seçin.
  • Çiğ yenilecek sebze ve meyveleri iyice yıkayın.
  • Son kullanma tarihi geçen gıdaları yemeyin.
   Mutfağımızda uygulayacağınız basit önlemlerle tehlikeli hastalıkların önüne geçmek mümkün. Sizler de bu anahtarlardan yola çıkarak kendi mutfağınızda hijyeninizi koruyabilir, güvenli beslenebilirsiniz.


Sağlıklı günler dilerim! :)
Burcu Ada

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder